schild
Digitaal museum Poperinge na 1550


Jaar 1550
 
‘t Is stil in Poperinghe ! Stilte voor de storm?


Jaar 1550 - renten
 
 60 bladzijden rentencontracten  - zoek jouw kennissen !

Jaar 1551
We krijgen eerst een storm over Vlaanderen  en dan het concilie van Trente dat begint. Gaan de pastoors mogen trouwen?
En ondertussen is er in Poperinghe discussie tussen de viswijven en de viswarrandeerders. En weer komt er oorlog – de toren van de
Sint-Bertinuskerk wordt bemand als wake tegen de brandstichters en dieven.


Jaar1551 - renten
 
54 bladzijden renten

Jaar 1552

De keikopgilde trekt uit te Brussel ! En in Poperinghe is er heibel over de riool in de Gervelgatstraat.
Er blijven problemen met de draperie en het grote Vlaanderen leent van de Poperingse Frans Diedeman.


Jaar 1552


 47 bladzijden rentenakten.

Jaar 1553

De draperie blijft verder in crisis. En niet zo ver van onze stad wordt de bisschopstad Terwaan tot op de grond gelijk gemaakt.
Kom ter een nieuw bisdom met Veurne als kern?
Verschillende Poperingenaars geven een oorlogslening aan de keizer.


Jaar 1553

 31 bladzijden rentenakten.

Jaar 1554 -
Het jaar 1554 was zwaar voor Poperinghe. Keizer Karel vroeg nog maar eens naar ‘aiden’ wat zich natuurlijk vertaalde in belastingen.
Het ‘Transport’ naar Vlaenderen – of de totale belastingsom voor Vlaanderen lag hoog en Poperinghe vond dat zij – in evenredigheid –
te veel moesten betalen.
De stad was met die draperiecrisis aan het verarmen. Ze halen dan ook alles uit de getuigenissen van hun ouderlingen om minder getaxeerd te worden !
En in dit jaar verscheen er een interessant kruidenboek – met daarin ook de hop!


Jaar 1555 -
Was het klimaat volledig van slag? ‘t Was zo nat dat men geen koren kon zaaien ! de hongersnood dreigde!
En daarbij kwam dat de Franse legers aan de poorten van Sint Omaars stonden !
En bij al deze rampen en ellende stopte Keizer Karel ermee – de Oude Leeuw ging zich met zijn jicht opsluiten in een Spaans klooster.
En Poperinghe vocht tegen een slechte oogst en tegen een draperiecrisis.

Jaar 1556 -
Die van de boerenbuiten en die van ‘t stad liggen in ruzie wie wat aan belastingen moet betalen !
‘t Is een  ‘dieren’ tijd – en er moeten maatregelen genomen worden. En bij dit alles haalt men in de herberg ‘De Herd’ wijn uit de kelder van de proost,
zonder gemeentelijke taks te betalen!


Jaar 1556 – Halmen

30 bladzijden ‘halmen’  - uitgetypt door Henri Vandenberghe.

Jaar 1557





Het jaar dat Keizer Karel sterft! en dat het Puckelstraatje te Poperinge afgesloten wordt!


Jaar 1557 - Halmen



75 bladzijden verkopen van gronden en huizen

Jaar 1558

Den Keizer is dood en den oorlog is weer in het land! Cales wordt door onze naaste buren – de Fransen aangevallen en ze nemen er ook nog Duinkerke erbij!
In Poperinghe hebben z’er één nodig met een groten mond om het officie van de clappe en de belle waar te nemen.
En ook in Grevelingen wordt er weer gevochten. Om de oprukkende armoede te lijf te gaan krijgen we een restyling van de baai.
 


Jaar 1558 - Halmen


59 bladzijden lees en puzzelplezier

Jaar 1559
Een moeilijk jaar voor Poperinge waarin de pest weer de kop opsteekt en waardoor men dan ook een bijzonder reglement voorziet  voor het begraven van de doden.
We krijgen een nieuw bisdom – Veurne verliest de strijd en het is Ieper die de bisschopszetel krijgt.  De Calvinistenworden talrijke en ook de Deken van Ronse komt naar Poperinge!


Jaar 1559

Halmen
86 bladzijden verkoopscontraccten  voor de Poperinghenaars

Jaar1560

Jan de Pottere wordt onze nieuwe proost. De deken van Ronse, Titelmans krijgt het aan de stok met onze onderpastoor Dezouttere.
De strijd tegen de Calvinisten wordt strenger  en loopt parallel met de problemen in de draperie. Onze onheilsprofeet Bazelius doet zijn beruchte prognosticatie.


Jaar 1560

Munten

Met wat men niet allemaal kon betalen ... van clinckmaille, cronen, daalders, ponden en patagonnen.

Jaar 1560

De markt van Poperinghe in het jaar 1560. Wie woonde er en hoe werden de huizen genoemd?


Jaar 1560

89 bladzijden koopcontracten uit het jaar 1560

Jaar 1561
De heresie steekt nu helemaal zijn kop op in Poperinghe. De bisschop van Yperen, Rythovius en de abt van Sint Bertinus verenigen de krachten hier tegen. De abt investeert in een eigen school te Poperinghe en koopt hiervoor de Wildeman.  Naast de Kalveren of de Calvinisten komen de Anabaptisten - de hippie’s onder de protestanten – in de streek. Deze communes worden door Titelmans hardvochtig vernield.


Jaar 1561

Nog eens 66 pagina’s koopcontracten uit het Poperingse.

Jaar 1562
De geuzen roeren zich in de streek en dus ook Titelmans die als een duivel in een wijwatervat te keer gaat. Maar veel succes haalt hij niet.  Er komt een eerste openbare geuzenpreek!
De abt van Sint Omaars verkoopt verschillende van zijn eigendommen in de stad. Hij verkoopt zijn boerderij op de kouter en ook de Wildeman op de Oude Markt, en heel vreemd, ook het Sint Jorishof   wordt verkocht. Voelt hij de adem van de geuzen in zijn nek?
De draperie blijft achteruit gaan en men probeert door de reglementen aan te passen er weer swung in te krijgen. En de Poperingse brouwers krijgen toelating om goedkoper bier te brouwen.


Jaar 1562


Halmen 1562

66 pagina’s verkopen van grond en huizen te Poperinghe.

Jaar 1563

Het jaar 1563 is vooral het jaar van de grote brand te Poperinghe. Is het daarom dat het Deventerplan een onvolledig Poperinghe schetst?
En ‘t is een slecht boerenjaar, er komt zelfs een verbod op de uitvoer van hop.


Jaar 1563


Ommegang van het jaar 1563
Eigenaardig maar waar,
de keikoppen worden gespot in de
Onze Lieve Vrouwe Ommegang van het jaar 1563!

Jaar 1563 - Halmen


81 pagina’s verkoopakten uit het Popeirngse jaar 1563


Jaar 1563 - Hopordonnantie





Deze hopordonnantie uit 1563 verbood de uitvoer van de hop !

Jaar 1563 - F*  ’t Yper

Het gedicht ‘t Yper uit 1563 gebracht door Sarah Vandenberghe en Guido Vandermarliere




Jaar 1564

Een druk en woelig jaar voor Poperinghe met grote werken.
De stad krijgt een nieuwe speye en dus gebeuren er ook werkzaamheden aan de vaart.
Er wordt een huis verkocht en betaalt met hop.
Is de waarde van de hop betrouwbaarder dan het geld?
De wel erg jonge Jan De Bachere wordt greffier van de stad Poperinghe. Is hij Geusgezind?
De draperie blijft lijden en dus mag men  met twee getouwen gaan werken. Er komt een verbod op de honden voor de beenhouwers en het wordt verboden om nog loterijspellen te organiseren.
Joris van Houcke wordt chirurgijn en pestmeester van de stad en hij heeft een ziekenhuis van 1 bed.


Jaar 1564




62 bladzijden verkopingen te Poperinghe.

Jaar 1565

De bede van de Poperingenaars wordt herzien en stadsbelastingen worden aangepast! De herbergiers dienen hun prijskaart aan te passen. Het wordt verboden om lakens nog te spoelen in de vijvers en de keuren van de draperie worden in zijn geheel aangepast. 't is een
slecht landbouwjaar en er komt graantekort !
Jan Daten en Jan Debacker, de jonge griffier, worden naar Petrus  Daten in de Palsgrave gezonden om de stad te redden.
En ja de graaf van Heidelberg stuurt Poperinghe graan op.


Jaar 1565


Halmen -

29 bladzijden grond en huisverkopen


Jaar1566 - PieterDathen


Hoewel Pieter Daten te Cassel geboren werd -
was hij getogen in Poperinghe.


De meest gezongen dichter in de Nederlanden ,
en ook het Wilhelmus is van hem!




Jaar1566 Landwinninghe



Het basisboek voor de landbouw -



ook voor de Poperingse boeren !

Jaar 1566 - F*

Slaet op de trommele

Een prachtige uitvoering van 'Slaet op de trommele' met dank aan alle medewerkers!


Jaar 1566     Willem van Nassauwe

Het authentieke lied 'Willem van Nassauwe' op de melodie van 'Chartres - tekst vande Poperinghenaar Petrus Daten!

!!! Hiervoor is een download van een externe site nodig !!!


Jaar 1567


De geuzen te Poperinghe met de bijzondere rol van Jan Denys  en alle probelemen van dien!





Jaar 1567 - F*

Psalm


Als een hert ghejaeght O Heere
dat verssche water begheert



Jaar 1568


Het jaar van de Wilde Geuzen te Poperinghe
met het drama van de priesters te Reninghelst!


Jaar 1568  - F*

Detours de Manivelle:
Ludovik 'Manivelle' ging op ronde in Zuid-Vlaanderen en volgde het spoor van de opstandige protestanten aldaar! Een heftige confrontatie.

Jaar 1568 - F*
De dood van Egmonden Hoorn:

Het historische lied over de dood van de graven Egmond en Horn te Brussel gezongen door Rans en Flagel.


Jaar 1568 - F*
Nieuw liedeken
Sarah Vandenberghe en Guido Vandermarliere brengen 'Een nieuw liedeken' - een lied uit de tijd van de godsdiensttwisten en ook toen wisten er sommigen al - Lutheranen, Calvinisten, Mennonisten of Papisten - allen hebben nog te weinig geloof om christen te zijn.


Jaar 1569

Zelfs sommige Poperingenaars gaven een lening aan de koning! En de katholieke kerk reageerde verder op de protestanten, zo moesten de vroedvrouwen nu examen gaan afleggen, de slechte café's te Poperinge werden gesloten en de meubels van de veroordeelde ketters werden verkocht.



Jaar 1570

Alva wil een 10de en een 20ste penning.
Rythovius de Iepers bisschop neemt zijn taak ernstig en hij belegd een Synode te Ieper.
Deze gaat onder andere over de huwelijksceremonie, de wroede vrouwen, en de misviering. O salutaris hostia!
De keure van de volders wordt te Poperinghe herzien.


Jaar 1570

Help nu u self so helpt u Godt
uut der tyrannen bant en slot
benaude nederlanden
ghy draecht den bast al om u strot


Jaar 1571
In dit jaar wordt niet alleen hop aangeslagen maar is er boel in Poperinghe. De soldaten van de verschillende groepen die hier rondlopen zijn duur. Poperinghe zoekt dan ook constant naar geld
het octrooi op de accijnzen van de wijnen en de bieren wordt vernieuwd, net zoals de keure van de draperie - en om één en ander te betalen verkoopt Poperinghe de dure wetkroesen van de stad.
De zeegeuzen varen op de Noordzee!

Jaar 1572 - F*

Op den eersten april verloor Alva zijn bril !

Zo hebben we het geleerd en Poperinghe probeert zijn laken- en baai industrie weer op gang te krijgen.


Jaar 1573
't Zijn dure tijden als er een burgeroorlog is. Tussen al die ellende komt er een verbod op het pissen op de Halle - De geuzen worden achtervolgt en we lezen de veroordeling van Pieter Waels. -
De watergeuzen vallen aan, de mannen van de Hamhoek vergeten op wacht te staan. De katholieken verweren zich , er worden zondagsscholen ingericht en bij de berechtingen wordt er een groep gewapende mannen meegestuurd. En er komen nieuwe keuren voor de volders, voor de bestelder van de markt en voor de verkoop van de hoppe.
Jaar 1573

Deconynck

Onze rethorieke dichter Gheleyn de Conynck heeft de  latijnse  'hymnen' in het Poperings vertaald!

Jaar 1573

Hymnen

Het boek van onze Gheleyn de Conynck van voren tot achter en omgekeerd.

Jaar 1573

Halmen

50 blazijden Halmen-- dus verkopingen uit 1573.

Jaar 1573

Veroordeelden

De lijst van de Poperingse geuzen die veroordeeld werden.

Jaar 1573

Renten

39 bladzijden renten - of conctracten - schuldverklaringen - leningen - enzovoort







Jaar 1574

Een jaar van grote 'benauwtheyt' in de streek. De burgeroorlog begint op verschillende plaatsen te woeden.
Middelburg wordt overgegeven aan de geuzen en Leiden wordt na een lang beleg aan de Spanjaarden gegeven.
Er komt een groot 'pardon' met zelfs een pauselijk absolutie voor alle ketters die zich terug bekeren tot het katholicisme.   
Er komt zelfs een tweede pardon , maar dat helpt allemaal niet.
In Poperinghe komt er een nieuwe stadsschool op de hoek van de Boeschepestraat en de Elzenbruggestraat.


Jaar 1574

Halmen

86 bladzijden verkopingen

Jaar 1574

Mergelstikken
Een artikel met drie auteurs: William White, Jacques Destailleur en Guido Vandermarliere over de mergel in onze gronden.


Jaar 1574

Renten

57 bladzijden contracten, schuldbekentenissen en leningen.


Jaar 1575

Het jaar 1575 - het jar van de mislukte 'peys'. In Poperinghe probeert men de draperie in leven te houden en men past de keuren aan.
er komt een nieuwe kalender. De gregoriaanse kalender doet zijn intrede en we gaan van kerstmis meteen naar nieuwjaar. Het korste jaar ooit.
't was een slechte oogst en er komt een verbod op de uitvoer van hoppe. En ja, de burgeroorlog gaat voort. We krijgen het beleg van Zierikzee!



Jaar 1575

Halmen

95 pagina's verkopen

Jaar 1575

Renten

95 pagina's contracten, schuldbekentenissen, leningen, enzovoort


Jaar 1576

1575 is het jaar dat de kalender aangepast werd. Door dat we naar de Gregoriaanse kalender gingen, werd dit het kortste jaar ooit.
Het was ook een jaar met een grote storm, met heel wat omgevallen bomen en de oorlog met de geuzen blijft voortduren.
Ook in Poperinghe dient met neen verweer tegen dit geboefte te organiseren. En in Vocvrye vindt er een grote houtkap plaats.

Jaar 1576

Halmen

115 pagina's  verkopen


Jaar 1576

Renten

73 pagina's contracten, schuldbekentenissen, leningen, enzovoort

Jaar 1577

Het jaar 1577 zal bekend blijven voor het eeuwig edict, waarbij zowat iedereen tegen de Spanjarden is. Dat neemt niet weg dat den lepen Don Juan als gouverneur benoemd wordt. Hij verovert onder andere met een list de citadel van Namen. De proost Doresmieulc overlijdt dit jaar. het zal tot 1578 duren vooraleer men een nieuwe proost krijgt; Persenville. Ook de abt Gerard d'Harmericourt overlijdt dit jaar en voor de rest is het druk te Poperinghe.


Jaar 1577

De stadsrekening

De oudste stadsrekening die we hebben te Poperinghe volledig uitgetypt

Jaar 1577

Halmen

137 pagina's verkopingen van gronden, huizen en weet ik al!


Jaar 1578


Voor dit jaar onthouden we vooral de opkomst van Delamotte en zijn Malcontenten. de lichtgeraakte man van Sint Omaars zorgt er in zijn ééntje voor dat onze streek zijn katholiek karakter behoudt. Hij ligt aan de basis van het verdrag van Atrecht.

Jaar 1578

Prognosticatie
Nicolays Bazelius - die op de hoek van de Ieperstraat en het Gouden hoofdstraatje woonde - doet zijn donkere voorspellingen
en dit op basis van de GHYBE.


Jaar 1578

schaapsdries 

De schaapsdries in de Lyssenthouck van Poperinghe -
een oud toponiem dat eeuwen teruggaat.

Jaar 1578

halmen

68 bladzijden verkopingen van gronden, huizen en

'catheylen'


Jaar 1579
Dit is het jaar van Valentin de Pardieu, heer van
Lamotte, gouverneur van Grevelingen en de aanvoerder
van de Malcontenten of de Walen.
De Fransvlaming die er voor zorgde dat Vlaanderen
katholiek en Vlaanderen bleef - een echte
franssprekende vlaming en vrijheidsgeld.
Maar dit is ook het jaar dat de rebellen van Yper de
Poperinghevaart vernielden!

Jaar 1579

halmen

12 bladzijden verkopingen


Jaar 1579

gesaiseerde goederen

De rekening van de ghesaiseerde geoderen opgesteld
door Pieter Mariavale

Jaar 1580
't Waren dangereuse tyden' met groote duurte.
Gevaarlijke tijden en dus werden enkele herbergen et Poperinghe gesloten. de legers van Lamotte kwamen terug en zij brachten de pest mee! Deze malcontenten of de Walen, veroverden meer en meer het Westkwartier.
Te Poperinghe probeerde men de stad recht te houden. Er kwamen neiuwe reglementen voor de Garenmaerkt, voor de brouwers en voor de wevers en drapiers. De 'contributies' op het Westkwartier lagen hoog en dus werden de taksen op het bier en de wijnen weer eens aangepast. Op de 1ste mei 1580 werd er een bosdief betrapt. De fransman Monsieur de la Noue komt naar hier met zijn leger. De slag van Ingelmunster heeft als gevolg dat het Zwynland naar Otto on Plotho gaat.


Jaar 1580

Halmen

In deze bange tijden werden toch 66 bladzijden grond

en huisverkopen geregistreerd.

Jaar 1580

de rekening 

De rekening van Peter Mariavale van de ghesayseirde

goederynghen der stede en de cuere.



Jaar 1581

Frans de Valois - heer der Nederlanden? Of een 'valse' landvoogd? De biertaksen dienen weer aangepast te worden.
De Walen en de pest blijven in de stad.
op de 26ste juli 1581 krijgen we het 'placcaet van
verlatynghe' - Nederland gaat er van door! En komt
met een leger naar Duinkerke om tegen de
Malcontenten te strijden!
Ook de Fransen komen hier weer oorlog voeren.

Jaar 1581

halmen

50 bladzijden 'halmen'

Jaar 1582 -

Het rampjaar voor Poperinghe en voor de gehele
Westhoek. Den 'Duc d'Alençon' passeert met zijn
troepen door de streek en dit brengt een algemene
weeklacht te weeg.
Jaar 1582

Bacherus

De lotgevallen van de familie Bacherus en in het
speciaal van Andreas de Backer, de dokter.


Jaar 1582

Halmen

Er zijn in dit jaar toch 57 bladzijden 'halmen' te vinden.

Jaar 1582

Van Bambeke

De lotgevallen van de familie Van Bambeke tot de
vereeuwiging door Rembrand.


Jaar 1583

Een jaar van hongesnood en pest. Duc d'Alençon gaat
er van door! Leve de Malcontenten! Poperinghe brandt tot een ruïne.

Jaar 1584

Het is volop oorlog in 1584. De strijd tussen de
'Staatsen' of de Hollanders - kortom de Calvinisten
- tegen de Malcontenten en de Sapnjaarden
is onverbiddelijk. Ieper wordt belegd en
uiteindelijk veroverd door de Malcontenten.
Poperinghe probeert één en ander terug op orde te
krijgen. op de 16de juli 1584 is er een eerste dingedag
sedert lang.


Jaar 1584

Heropbouw vaart

Ook de Poperingse vaart dient hersteld te worden en
daar doet men heel wat jaren over.

Jaar 1584

Jaarrekening

Een magere jaarrekening, maar terug een pril begin
voor de stad.


Jaar 1585
De paardenruiters rijden geregeld door de stad.
De pest regeert in de hutten en tussen de ruïnes.
Maar meer en meer mensen keren terug naar de streek. Jan Daten keert ook terug naar de stad en bouwt aldaar op de hoek van de markt de weegschaal.
Dieryck Baron vertrekt helemaal naar Spanje.
Men houdt dag en nacht wacht op de kerktorens en men hoopt dat de hop zal blijven groeien en dat de oude hopstapel terug zal komen.

Jaar 1585

Halmen

22 bladzijden verkopingen - langzaam maar zeker komt ook deze handel terug...


Jaar 1586

stadsrekening1585 - 1586
De stadsrekening   van het werkjaar 1585 - 1586 - een stad in de volle heropbouw na de totale ruïne !


Jaar 1586

Een puzzel van vele stukjes geeft een beeld van Poperinghe in 't jaar 1586.


Jaar 1586

Halmen
Slechts 13 bladzijden halmen in dit barre jaar

Jaar 1587

Een jaar van heropbouw en dreiging door Leicester en een jaar van emigratie onder andere naar Leiden.




jaar 1587 Halmen

Uit dit jaar namen we toch 33 bladzijden verkopingen over.


jaar 1588 Stadsrekening

De stadsrekening van het jaar 1587 - 1588 - met de nodige gedetailleerde uitleg - een stad in heropbouw.

Jaar 1588
Over bier, hop, boekwiet, het leger en soldaten, vrijbuiters van Oostende, wezengeld, den Diepenmeersch en het Quaedgat, 't Calfvel,
en zoveel andere dingen.



jaar 1588 rekening Magdaleene

De jaarrekening van de Magdaleenecappelle


jaar 1588 Ommestellinge

Een ingewikkelde rekening van een 'Ommestellinghe'











home